Karakaş, yasalara uygun ve fiili çalışmaya dayanan bir sigortalılıkta herhangi bir sorun yaşanmayacağını vurguladı. Ancak gerçekte çalışmadığı halde bir tanıdığının, akrabasının ya da dostunun iş yerinden sigortalı gösterilen kişilerin durumunun farklı değerlendirildiğini ifade etti. Fiili ve gerçek bir çalışma olmaması halinde, aradan uzun yıllar geçmiş olsa dahi söz konusu sigortalılığın iptal edildiğini, emekli olunmuşsa emekliliğin de geri alındığını söyledi.
Paravan Şirketler Mercek Altında
Karakaş, özellikle kağıt üzerinde kurulan ve herhangi bir ticari faaliyeti bulunmayan paravan şirketler üzerinden yapılan sigortalılık işlemlerinin yaygın olduğuna dikkat çekti. Bu şirketlerin belirli bir ücret karşılığında kişileri sigortalı gösterdiğini belirten Karakaş, bu tür iş yerlerinin SGK nezdinde “sahte iş yeri” olarak değerlendirildiğini kaydetti. Bu kapsamda sigortalılık kayıtlarının iptal edildiği ve emeklilik haklarının da düşürüldüğü aktarıldı.
SGK’nin “İş Yeri Karnesi Sistemi” ile iş yerlerini risk analizine tabi tuttuğunu belirten Karakaş, hizmet dökümünde yer alan bazı harflerin durumu ortaya koyduğunu ifade etti. Buna göre “Ş” ibaresinin şüpheli iş yerini gösterdiği, ardından iş yerinin “K” yani kontrollü statüye alındığı, denetimler sonucunda sahte olduğunun kesinleşmesi halinde ise “S” koduyla işaretlendiği bildirildi. Bu aşamadan sonra söz konusu iş yerinde bildirilen sigortalıların kayıtlarının iptal edildiği belirtildi.
Şirket Sahipleri ve Ortaklara Uyarı
Karakaş, şirket sahipleri ya da ortaklarının kendi şirketlerinde 4/A’lı (SSK’lı) olarak gösterilmelerinin de risk taşıdığına işaret etti. Bu durumda SGK’nin sigortalılığı iptal ederek kişiyi Bağ-Kur kapsamına aldığını, emeklilik şartlarının değiştiğini ve emekli olunmuşsa iptal sürecinin başlayabildiğini ifade etti.
Eşin İş Yerinde Sigortalılık Şartı
Eşlerin birbirine ait iş yerlerinde sigortalı gösterilmesi konusuna da değinen Karakaş, burada esas kriterin gerçek bir hizmet akdine dayalı çalışma olduğunu söyledi. Ücret karşılığı ve bir işçi gibi fiilen çalışılması halinde sigortalılığın geçerli olduğunu, ancak sadece yardım amacıyla ve ücret almadan yapılan çalışmaların sigortalı sayılmadığını, bu durumun da iptal nedeni olabildiğini dile getirdi.
Sahte Boşanma ve Yetim Maaşı
Vefat eden babanın maaşından yararlanmak amacıyla yapılan muvazaalı boşanmaların da SGK denetimine takıldığını belirten Karakaş, bu tür durumlarda bağlanan yetim maaşının kesildiğini ve ödenen tutarların faiziyle birlikte geri alındığını kaydetti.
Bunun yanı sıra işsizlik maaşı almak, pahalı tedavilerden yararlanmak ya da doğum yardımı ve iş göremezlik ödeneği almak amacıyla yapılan sahte sigortalılık işlemlerinin de aynı kapsamda değerlendirildiği ifade edildi. Gerçek bir çalışma olmaksızın yapılan bildirimlerin tespit edilmesi halinde tüm ödemelerin geri tahsil edildiği bildirildi.
Primler İade Edilmiyor, Ödemeler Faiziyle Geri Alınıyor
Karakaş, sahte sigortalılığın yalnızca idari değil, aynı zamanda cezai sonuçları olduğuna dikkat çekti. Sırf SGK’yi zarara uğratmak amacıyla kurulan paravan şirketlerin Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil ettiğini belirtti. Bu tür durumlarda savcılık sürecinin de devreye girdiği aktarıldı.
Sahte sigortalılık tespit edildiğinde yatırılan primlerin iade edilmediği, emekli maaşı alınmışsa gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri tahsil edildiği ifade edildi. Ayrıca sağlık hizmetleri, doğum yardımları, iş göremezlik ödenekleri ve işsizlik maaşı gibi tüm ödemelerin de faiziyle geri alındığı bildirildi.
Karakaş, gerçek ve fiili bir çalışma ilişkisine dayanan sigortalılıkta herhangi bir sorun yaşanmayacağını yineleyerek, vatandaşların sahte sigortalılık tekliflerine karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
