Türkiye'de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik hazırlanan yeni düzenlemeyle sosyal medya kullanımında önemli değişikliklere gidildi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 22 Nisan 2026 tarihinde kabul edilen yasal düzenlemenin ardından Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.
1 Kasım Pazar günü yürürlüğe giren düzenleme, sosyal medya şirketlerine yeni yükümlülükler getirirken çocukların hesap açma, içerik paylaşma, mesajlaşma ve canlı yayın yapma gibi faaliyetlerine de yaşlarına göre sınırlamalar getirdi.
Yeni uygulamanın 15 yaşından küçük yaklaşık 17,5 milyon çocuğu, 15-18 yaş grubunda ise yaklaşık 3 milyon 850 bin kişiyi ilgilendirdiği belirtiliyor.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA YASAĞI
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken maddesi, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasının yasaklanması oldu.
Buna göre Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal medya platformları, 15 yaşından küçük çocukların yeni hesap açmasına izin veremeyecek.
Sosyal ağ sağlayıcıları, kullanıcıların yaşlarını doğrulamak için gerekli teknik altyapıyı oluşturmak ve yaş sınırına aykırı hesap açılmasını önlemekle yükümlü olacak.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların yeni hesap oluşturma talepleri reddedilecek.
Düzenlemeyle çocukların zararlı içeriklerden, çevrim içi istismar risklerinden ve sosyal medya bağımlılığından korunması amaçlanıyor.
YAŞ DOĞRULAMA E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Yeni sistemin en önemli uygulamalarından biri de sosyal medya hesaplarında yaş doğrulama zorunluluğu olacak.
Sosyal medya platformlarında yeni hesap oluşturulurken kullanıcıların yaş durumunun e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen yaş doğrulama belirteciyle kontrol edilmesi gerekecek.
Oluşturulacak belirteç, kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşını tamamlayıp tamamlamadığını gösterecek.
Yönetmeliğe göre belirteçte kullanıcının kimlik bilgileri, açık doğum tarihi veya yaş eşiği dışında herhangi bir kişisel bilgi bulunmayacak.
Böylece platformların kullanıcının kimliğini öğrenmeden hangi yaş grubuna dahil olduğunu belirlemesi hedefleniyor.
Yaş doğrulama işlemleri yalnızca resmî e-Devlet Kapısı ve e-Devlet uygulaması üzerinden yapılacak.
15-18 YAŞ GRUBUNA SIKI KISITLAMALAR
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklar sosyal medya hesaplarını kullanmaya devam edebilecek. Ancak bu kullanıcıların hesaplarında özel güvenlik, gizlilik ve içerik sınırlamaları uygulanacak.
Yeni yönetmeliğe göre çocuk hesapları varsayılan olarak gizli olacak ve herkese açık hale getirilemeyecek.
Bu yaş grubuna yönelik getirilen başlıca kısıtlamalar şöyle:
Çocukların sosyal medya hesapları herkese açık olmayacak.
Takipçi ve takip edilen listeleri başka kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
Çocuklara yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplardan mesaj gönderilebilecek.
Mesajlarda görüldü bilgisi bulunmayacak.
Çocuklara ait profil fotoğrafları ve paylaşımların başkaları tarafından ekran görüntüsünün alınmasını önleyecek teknik tedbirler uygulanacak.
Çocukların canlı yayın açmasına izin verilmeyecek.
Telefon rehberi ve diğer platformlardaki kişi listeleriyle hesap eşleştirmesi yapılamayacak.
Çocukların hesapları başka kullanıcılara takip önerisi olarak gösterilemeyecek.
Kişiselleştirilmiş ticari reklam ve kullanıcı davranışlarına dayalı profilleme yasaklanacak.
Bağımlılık oluşturabilecek sonsuz kaydırma ve ardışık içerik gösterimi gibi özellikler kullanılamayacak.
Bu kurallarla çocukların çevrim içi ortamlarda yabancılarla kontrolsüz iletişim kurmasının ve kişisel bilgilerinin yayılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
SOSYAL MEDYADA SONSUZ KAYDIRMAYA SINIRLAMA
Yeni düzenleme yalnızca hesap güvenliğiyle sınırlı kalmayacak. Çocukların sosyal medyada uzun süre vakit geçirmesine neden olabilecek platform özellikleri de kısıtlanacak.
Özellikle kullanıcıların sürekli yeni videolar ve görsellerle karşılaşmasını sağlayan ardışık içerik sunumları, çocuk hesaplarında kullanılamayacak.
Sosyal medya şirketlerinin çocukların davranışlarına göre içerik öneren sistemlerini de yeni kurallara uygun hale getirmesi gerekecek.
Böylece çocukların ekran başında geçirdiği sürenin azaltılması, bağımlılık riskinin sınırlandırılması ve yaşlarına uygun içeriklere ulaşmalarının sağlanması amaçlanıyor.
ANNE VE BABALARA KONTROL YETKİSİ
Düzenlemeyle birlikte sosyal medya platformlarına ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu da getirildi.
Anne, baba veya yasal vasiler, çocukların sosyal medya hesaplarında belirli ayarları yönetebilecek ve kullanım sürelerini sınırlandırabilecek.
Ebeveynlere sunulacak araçlarla çocukların hesap ayarları kontrol edilebilecek, sosyal medyada geçirilen süre izlenebilecek ve günlük kullanım sınırları belirlenebilecek.
Ayrıca ücretli üyelikler, dijital satın alma ve kiralama işlemleri ebeveyn onayına bağlanabilecek. Bu işlemler için harcama limiti belirlenmesi de mümkün olacak.
Konum paylaşımıyla ilgili kontrol mekanizmaları da ebeveyn denetim araçları arasında yer alacak.
Sosyal medya şirketlerinin bu araçları Türkçe dil seçeneğiyle, kolay erişilebilir ve anlaşılır şekilde sunması gerekecek.
Yönetmelikte ebeveyn denetiminin çocukların mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması gerektiği de vurgulanıyor.
MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027
Yeni düzenleme, yalnızca bundan sonra açılacak hesapları değil, halen kullanılan sosyal medya hesaplarını da kapsıyor.
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce açılan ve gerekli yaş doğrulaması yapılmamış hesaplar için geçiş süreci başlatıldı.
Buna göre mevcut hesapların en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulama işlemini tamamlaması gerekiyor.
Yapılacak kontrollerde 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesapları kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları ise çocuklara özel güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi tutulacak.
Kapatılan hesaplara ilişkin veriler, varsa itiraz sürecinin tamamlanmasının ardından, itiraz bulunmaması halinde ise gecikmeksizin silinecek.
HATALI HESAP KAPATMALARINA İTİRAZ EDİLEBİLECEK
Yeni yönetmelikte hesapların yanlışlıkla kapatılması veya yaş doğrulama işlemlerinde hata yaşanması ihtimaline karşı itiraz mekanizması da düzenlendi.
Sosyal medya şirketleri, kullanıcıların yaş doğrulama sonuçlarına, hesaplarının askıya alınmasına veya kapatılmasına itiraz edebileceği ücretsiz ve Türkçe destekli bir sistem oluşturmak zorunda olacak.
Başvurular yalnızca otomatik sistemlerle karara bağlanamayacak. İtirazların değerlendirilmesinde insan incelemesi de yapılacak.
Kullanıcılar, başvuru sonuçlarına karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek veya yargı yoluna başvurabilecek.
KURALLARA UYMAYAN PLATFORMLARA YAPTIRIM
Yeni düzenlemeye uymayan sosyal medya platformları da çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek.
Yönetmeliğe göre yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 5651 sayılı Kanun'un ilgili yaptırım hükümleri uygulanacak.
Bu kapsamda ihlalin niteliğine ve yasal şartlara göre idari para cezaları, reklam yasağı ve internet bant genişliğinin daraltılması gibi yaptırımlar gündeme gelebilecek.
Ancak yaptırım uygulanmadan önce ilgili sosyal medya şirketine aykırılık bildirilecek ve sorunun giderilmesi için makul bir süre tanınacak.
Yaptırımın belirlenmesinde ihlalin ağırlığı, ne kadar sürdüğü, etkilenen çocuk sayısı ve şirketin kurallara uyum sağlamak için gösterdiği çaba dikkate alınacak.
BAKAN GÖKTAŞ'TAN AÇIKLAMA
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından açıklamada bulundu.
Bakan Göktaş, çocukların dijital dünyada güvenliğinin sağlanması açısından önemli bir adım atıldığını belirterek 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacağını hatırlattı.
15-18 yaş grubundaki çocukların ise kendilerine özel güvenlik önlemleriyle sosyal medya kullanabileceğini ifade eden Göktaş, platformların ebeveyn denetim araçları oluşturacağını vurguladı.
Bakan Göktaş, yeni sistemin çocuk dostu dijital ekosistem oluşturulmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.
DÜZENLEME HUKUKİ TARTIŞMA BAŞLATTI
Çocukları dijital ortamda korumayı amaçlayan düzenleme, beraberinde hukuki ve toplumsal tartışmaları da getirdi.
İfade Özgürlüğü Derneği kurucularından Prof. Dr. Yaman Akdeniz, e-Devlet üzerinden yaş doğrulama zorunluluğunun hukuki açıdan sorunlar taşıdığını savundu.
Akdeniz, uygulamanın kişisel verilerin korunması ve kullanıcıların dijital faaliyetlerinin izlenmesi bakımından risk oluşturabileceğine yönelik endişelerini dile getirdi.
Yaş doğrulama belirtecinin yalnızca yaş aralığı bilgisini içermesinin tek başına yeterli güvence oluşturmayabileceğini savunan Akdeniz, sistemin gözetim aracına dönüşüp dönüşmeyeceğinin tartışılması gerektiğini belirtti.
Düzenlemede kullanılan bazı içerik sınırlama ölçütlerinin belirsiz olduğunu da ifade eden Akdeniz, çocukların siyasi ve toplumsal içeriklere erişiminin olumsuz etkilenebileceği görüşünü paylaştı.
Akdeniz, İfade Özgürlüğü Derneği olarak yönetmeliğin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay'a dava açacaklarını açıkladı.
OYUN PLATFORMLARINA DA YENİ KURALLAR
Çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik değişiklikler sosyal medya ile sınırlı kalmadı.
1 Kasım itibarıyla oyun platformlarına ilişkin yeni yasal hükümler de yürürlüğe girdi.
Bu kapsamda dijital oyunların yaş sınıflandırmasına tabi tutulması ve platformlarda ebeveyn denetim araçlarının geliştirilmesi öngörülüyor.
Oyun içi satın alma, ücretli üyelik ve benzeri işlemlerde ebeveyn kontrolünün desteklenmesi de yeni yükümlülükler arasında yer alıyor.
Türkiye'den günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı oyun platformlarının Türkiye'de temsilci belirlemesi gerekiyor.
Sosyal medya düzenlemesinden farklı olarak oyun platformlarında 15 yaşın altındaki tüm çocukları kapsayan genel bir kullanım yasağı bulunmuyor.
AİLELERİ VE MİLYONLARCA KULLANICIYI İLGİLENDİRİYOR
Türkiye'de 1 Kasım 2026 itibarıyla başlayan yeni dönem, sosyal medya şirketlerinden çocuklara, ebeveynlerden dijital içerik üreticilerine kadar geniş bir kesimi ilgilendiriyor.
Önümüzdeki süreçte sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulama altyapılarını tamamlaması, çocuk hesaplarını yeni kurallara uygun hale getirmesi ve ebeveyn denetim sistemlerini kullanıma sunması gerekecek.
Özellikle 31 Mart 2027 tarihine kadar devam edecek geçiş süreci, mevcut hesapların geleceği bakımından önem taşıyor.
Yeni uygulamayla çocukların dijital dünyada daha güvenli koşullarda bulunması hedeflenirken düzenlemenin kişisel verilerin korunması, ifade özgürlüğü ve uygulamadaki teknik güçlükler açısından nasıl sonuçlar doğuracağı da önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek.
