20 Yıl Sonra Üretim Başladı
Hattat Enerji, TTK’dan 2005 yılında devraldığı Amasra B kömür sahasında yaklaşık 20 yıl boyunca kayda değer bir üretim gerçekleştirmedi. Ancak TTK’ya ait bazı madenlerde üretimin durmasının hemen ardından şirket sahada üretime geçti.
Edinilen bilgilere göre, yaklaşık 650 işçi ile “tam mekanize” sistemle üretim yapıldığı, günlük üretimin ise 4 bin 500 tona ulaştığı bildirildi. Bu miktarın, TTK’nın kapatılan madenlerinde üretilen günlük kömür miktarının yaklaşık iki katı olduğu ifade edildi.
Şirketin, ürettiği kömürü daha önce TTK’nın müşteri portföyünde bulunan bölgedeki termik santrallere satmaya başladığı öğrenildi. Ayrıca yakın dönemde piyasaya yönelik paketli kömür satışına da başlanmasının planlandığı ileri sürüldü.
2005’te Devredildi, Taahhütler Yerine Getirilmedi
Amasra B sahası 2005 yılında TTK’dan alınarak Hattat Enerji’ye verildi. Şirketin söz konusu sahada 20 yıl içinde 56 milyon ton kömür üretme taahhüdünde bulunduğu açıklandı. Dönemin iktidarı tarafından ilk 5 yılda 5 bin kişilik istihdam ve 5 milyon ton üretim hedefi kamuoyuna duyuruldu.
Ancak aradan geçen yıllara rağmen üretime geçilmediği, taahhütlerin yerine getirilmediği yönünde raporlar hazırlandı. Sayıştay raporlarında yükümlülüklerin yerine getirilmediği vurgulandı. Konu zaman zaman Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de taşındı ve sahanın yeniden TTK’ya devredilmesi talep edildi. Ancak bu yönde bir adım atılmadı.
“Tesadüf” Açıklaması
Şirket yetkilileri, TTK madenlerinde üretimin durması ile Amasra B sahasında üretimin başlaması arasında bir bağlantı olmadığını savundu. Yapılan açıklamada, teknik çalışmaların uzun süredir devam ettiği, tam mekanize sistem sayesinde üretimin yüksek kapasitede gerçekleştirildiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca, TTK’ya ait kapatılan madenlerde tam mekanize üretimin mümkün olmadığı, bu nedenle şirketin söz konusu sahalara talip olmasının gündemde olmadığı ifade edildi.
Sektörde Soru İşaretleri
Buna karşın, TTK madenlerinde üretimin durmasının hemen ardından yıllardır atıl durumda olan sahada üretimin başlaması sektörde çeşitli soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Kamuoyunda şu sorular dile getirildi:
- Şirket, TTK’nın elinde kalan sahalara talip olmak için üretim kapasitesini mi gösteriyor?
- TTK’nın üretim yapamaması nedeniyle piyasada oluşan boşluğu doldurmayı ve müşteri portföyünü devralmayı mı hedefliyor?
- Üretim açığının kapanması için siyasi bir yönlendirme mi yapıldı?
- Yoksa şirket, uzun süredir üretim yapmadığı için ruhsatın iptal edilmesi ihtimaline karşı fiili üretim başlatarak konumunu mu güçlendirmeye çalışıyor?
Bölge Ekonomisi ve İstihdam Tartışması
Zonguldak’ta kömür üretimi, yalnızca ekonomik değil sosyal bir konu olarak da önem taşıyor. TTK madenlerinde üretimin durmasıyla çok sayıda işçi belirsizlik yaşarken, Hattat Enerji’nin 650 işçiyle üretime başlaması yeni bir istihdam alanı oluşturdu. Ancak bu durum, kamu işletmesinin gerilemesi ve özel sektörün güç kazanması tartışmasını da beraberinde getirdi.
Bölgede sendikalar, meslek odaları ve siyasi çevreler konunun tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini savunurken, Amasra B sahasında başlayan üretimin uzun vadede nasıl bir tablo ortaya çıkaracağı merak konusu oldu.
