AYM, milyonlarca kadını yakından ilgilendiren soyadı düzenlemesini görüşecek

Anayasa Mahkemesi, "Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır" hükmünün iptali talebini esastan görüşmeye karar verdi. İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, söz konusu maddenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvuru yapmıştı. Yüksek Mahkeme daha önce benzer şekilde, kadının soyadıyla ilgili düzenlemeyi de cinsiyet temelli ayrım olarak değerlendirip iptal etmişti.
İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 23. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır" hükmünün eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu. Yüksek Mahkeme, başvurunun ilk incelemesini tamamlayarak maddenin söz konusu bölümüne ilişkin iptal istemini esastan görüşmeye karar verdi. Düzenleme, Anayasa Mahkemesi'nin belirleyeceği bir tarihte detaylı şekilde ele alınacak.
DİĞER İBARELER YETKİSİZLİKTEN REDDEDİLDİ
Anayasa Mahkemesi, aynı maddenin devamında yer alan "Kocası ölen kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının aile kütüğünde kalır. Ancak dilerse babasının kütüğüne dönebilir" ibarelerinin iptal istemini ise, yerel mahkemenin baktığı davada uygulama konusu olmadığı gerekçesiyle yetkisizlikten reddetti.
"EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI" DEĞERLENDİRMESİ
Başvuruyu yapan İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin kadın-erkek eşitliğine aykırı olduğunu belirterek Anayasa Mahkemesi'ne taşımıştı. Mahkeme, bu hükmün "kadını erkeğin hanesine bağlayan, bireysel kimliği zedeleyen" bir anlayış içerdiğini savundu.
AYM'NİN BENZER KARARLARI BULUNUYOR
Anayasa Mahkemesi, daha önce Türk Medeni Kanunu'nun 187. maddesini iptal etmişti. Söz konusu madde, "Evlenen kadın kocasının soyadını alır, isterse kendi soyadını onun önünde kullanabilir" hükmünü içeriyordu. AYM, o kararında şu değerlendirmeyi yapmıştı: "Erkek, evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra da tek başına kullanabildiği halde; kadının yalnızca kocasının soyadıyla birlikte kullanmasına izin verilmesi, cinsiyet temelinde farklı muameledir."
KARAR EŞİTLİK İLKESİ AÇISINDAN KRİTİK
Yüksek Mahkeme'nin, Nüfus Hizmetleri Kanunu'na yönelik bu incelemesinden çıkacak kararın, kadınların medeni hakları ve nüfus kayıt sistemindeki statüsü açısından emsal teşkil etmesi bekleniyor.