“Talebimiz Geleceğimiz” sloganıyla 81 ilde seslerini duyuran inşaat mühendisleri, düşük ücretlerden güvencesiz çalışmaya, yapı denetimindeki eksikliklerden deprem güvenliğine kadar birçok konuda düzenleme istedi. Oda yönetimi, “Mühendislik bir formalite değildir, insan yaşamının güvencesidir” mesajını verdi.
81 İLDE ORTAK SES YÜKSELDİ
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası, 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı basın açıklaması yaparak mesleğin karşı karşıya kaldığı sorunları kamuoyunun gündemine taşıdı.
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında gerçekleştirilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin değersizleştirilmesine, mesleki hak kayıplarına, güvencesiz çalışma koşullarına ve yapı güvenliğini tehdit eden uygulamalara tepki gösterildi.
İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, mühendislerin yalnızca kendi mesleki hakları için değil, toplumun can ve mal güvenliği için de mücadele ettiği vurgulandı.
Açıklamada, yıllardır sürdürülen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırdığı savunularak, bilimsel bilgi ve mesleki deneyimin ikinci plana itildiği belirtildi.
"SABRIMIZ TÜKENDİ!"
İnşaat mühendislerinin ekonomik ve mesleki açıdan ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu ifade edilen açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca imza ve evrak işlemlerinden ibaret görülemeyeceği vurgulandı.
Oda yönetimi, mevcut uygulamalara tepki göstererek şu ifadelere yer verdi:
“Mühendislik bir formalite değildir! Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir! Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz!”
Mesleki yetkinliğin, bilimsel bilginin ve bağımsız denetimin zayıflatılmasının toplumun güvenli yaşam hakkını da tehdit ettiği ifade edildi.
DÜŞÜK ÜCRET VE GÜVENCESİZ ÇALIŞMAYA TEPKİ
Açıklamada, kamuda ve özel sektörde görev yapan inşaat mühendislerinin çalışma koşullarına geniş yer verildi.
Kamuda çalışan mühendislerin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olamadıkları belirtildi. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı, ek ödemeler ve emeklilik hakları konusunda yaşanan kayıpların giderek arttığı savunuldu.
Özel sektörde ise düşük ücretler, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesailer ve güvencesiz istihdamın yaygın sorunlar arasında bulunduğu ifade edildi.
Bazı mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri yerine daha düşük tutarlar üzerinden yatırıldığına dikkat çekilerek, bu uygulamaların çalışanların emeklilik ve sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediği belirtildi.
Oda yönetimi, mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini ve TMMOB'nin bu konudaki yetkilerinin yasal güvence altına alınmasını istedi.
GENÇ MÜHENDİSLER İŞSİZLİKLE KARŞI KARŞIYA
İnşaat mühendisliği eğitimindeki plansızlığın istihdam sorunlarını derinleştirdiği savunulan açıklamada, genç mühendislerin mesleğe başladıktan sonra iş bulmakta zorlandıkları ifade edildi.
Üniversitelerde mühendislik eğitiminin ülkenin gerçek ihtiyaçları ve istihdam olanakları dikkate alınarak planlanması gerektiği belirtildi.
Genç mühendisler için mesleğe başlangıç eğitimleri ve deneyim kazanma fırsatları oluşturulması istendi.
Açıklamada ayrıca kadın mühendislerin istihdam, ücret ve mesleki yükselme süreçlerinde karşılaştıkları ayrımcılığa dikkat çekildi. Mobbing, taciz ve şiddete karşı etkili önlemler alınması gerektiği vurgulandı.
Emekli mühendislerin de ekonomik sıkıntılar yaşadığı belirtilerek emekli aylıklarının insanca yaşamaya yetecek seviyeye yükseltilmesi talep edildi.
"DEPREM DOĞA OLAYIDIR, YIKIM KADER DEĞİLDİR"
Basın açıklamasının en dikkat çekici bölümlerinden birini deprem güvenliği ve yapı denetim sistemi oluşturdu.
Türkiye'nin deprem gerçeğine dikkat çeken İnşaat Mühendisleri Odası, bilimsel planlama ve nitelikli mühendislik hizmetleriyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceğini vurguladı.
Açıklamada, Türkiye'nin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanterinin bulunmadığı belirtilerek milyonlarca vatandaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmediği ifade edildi.
Geçmişte çıkarılan imar aflarının da eleştirildiği açıklamada, mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı inşa edilmiş yapılara yeterli teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığı savunuldu.
Oda yönetimi, şu soruyu yöneltti:
“Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor?”
HER ŞANTİYEYE BİR ŞEF TALEBİ
İnşaat Mühendisleri Odası, şantiye şefliği uygulamasının yeniden düzenlenmesini de istedi.
Mevcut sistemde bir mühendisin aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirilebilmesinin denetim ve uygulama süreçlerinde sorunlara yol açtığı savunuldu.
Şantiye şefliğinin yalnızca belgeler üzerinde yürütülen bir görev olmaması gerektiği belirtilerek her şantiyede tam zamanlı görev yapan bir mühendis bulunması talep edildi.
Şantiye şeflerinin ücretlerinin, sözleşmelerinin, mesleki bağımsızlıklarının ve hukuki güvencelerinin sağlanması gerektiği ifade edildi.
Proje ve danışmanlık hizmetlerinde de düşük fiyat rekabetinin mühendislik hizmetlerinin niteliğini olumsuz etkilediği belirtilerek proje bedellerinin mesleki bilgi ve emeğin karşılığını verecek şekilde düzenlenmesi istendi.
YAPI DENETİM SİSTEMİNE ELEŞTİRİ
Açıklamada, mevcut yapı denetim sisteminin maliyet baskısından etkilenerek kamu güvenliğini önceleyen bağımsız denetim anlayışından uzaklaştığı savunuldu.
Yapı denetim kuruluşları ve laboratuvarların müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olması gerektiği vurgulandı.
Etüt ve proje denetimiyle uygulama denetiminin birbirinden ayrılması istenirken, proje denetiminin kamusal ve teknik özerkliğe sahip birimler tarafından yürütülmesi önerildi.
Denetim görevindeki mühendislerin zaman zaman baskı, tehdit ve şiddetle karşılaştıkları belirtilerek bu kişilerin daha güçlü hukuki koruma altına alınması talep edildi.
DEPREM DAVALARINDA ADALET ÇAĞRISI
İnşaat Mühendisleri Odası, deprem sonrasında yürütülen yargılamalara ilişkin de önemli değerlendirmelerde bulundu.
Açıklamada, mühendislerin görev ve yetkileriyle orantısız hukuki sorumluluklar altında bırakıldığı savunuldu.
Özellikle imar afları, yapıların taşıyıcı sistemlerine sonradan yapılan müdahaleler ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamalar nedeniyle ortaya çıkan sonuçların, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince değerlendirilmeden mühendislere yüklenebildiği ileri sürüldü.
Bu nedenle mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumluluklarının açık biçimde tanımlanması istendi.
Deprem davalarında bilimsel ve teknik yeterliliğe sahip bilirkişilerin görev alması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması önerildi.
Oda yönetimi, adaletin ancak gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesiyle sağlanabileceğini vurguladı.
RİSKLİ BİNALAR İÇİN ACİL ÖNLEM İSTENDİ
Türkiye'deki yapı stokunun bilimsel yöntemlerle incelenmesi gerektiği belirtilen açıklamada, riskli yapıların tespit edilmesi ve gerekli güçlendirme çalışmalarının yapılması çağrısında bulunuldu.
Kentsel dönüşüm uygulamalarının ekonomik kazanç yerine can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmesi gerektiği ifade edildi.
Yapıların yalnızca inşaat aşamasında değil, kullanım süreleri boyunca da düzenli olarak kontrol edilmesi önerildi.
Oda yönetimi, periyodik yapı kontrol sisteminin oluşturulmasını ve vatandaşların satın alacakları ya da kiralayacakları binaların güvenlik durumlarına ilişkin bilgilere erişebilmesini istedi.
Yapı Kayıt Belgesi bulunan binaların durumunun tapu kayıtlarında açıkça görülebilmesi gerektiği de talepler arasında yer aldı.
KAMUDA LİYAKAT VE İSTİHDAM VURGUSU
Mühendislerin kamu kurumlarındaki istihdam koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini belirten oda yönetimi, teknik personel eksikliğinin giderilmesini ve mühendis alımlarının artırılmasını talep etti.
Kamu mühendislerinin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, ek gösterge ve tazminatların emekliliğe yansıtılması istendi.
Ayrıca kamuda taşeronlaşma ve güvencesiz istihdamın sona erdirilmesi, mühendis atamalarında liyakatin esas alınması gerektiği ifade edildi.
Mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı temel alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması da açıklamada öne çıkan talepler arasında yer aldı.
MECLİS VE BAKANLIKLARA ÇAĞRI
İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, taleplerin yalnızca mühendislerin ekonomik çıkarlarıyla sınırlı olmadığını, doğrudan kamu yararını ve vatandaşların güvenli yaşam hakkını ilgilendirdiğini belirtti.
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında bugüne kadar şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde mühendislerle bir araya gelindiği hatırlatıldı.
Sorunların ve çözüm önerilerinin ilgili kurumlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği belirtilerek artık somut adımlar atılması istendi.
Açıklamada şu çağrı yapıldı:
“Artık sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz! Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve bütün kamu kurumlarını mesleğimizin sorunlarına ve halkımızın güvenli yaşam hakkına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmeye çağırıyoruz.”
"MÜHENDİSLİK EMEĞİNİ KORUMAK, KAMU YARARINI KORUMAKTIR"
Mühendislik hizmetlerinin değersizleştirilmesinin yalnızca meslek mensuplarını değil, bütün toplumu etkilediği belirtilen açıklamada, güvenli konutlarda yaşamanın, sağlam okullarda eğitim görmenin ve depreme dayanıklı hastanelerden hizmet almanın temel hak olduğu vurgulandı.
Oda yönetimi, mühendislerin haklarının korunmasının yapı güvenliğinin sağlanması açısından da önemli olduğunu belirtti.
Açıklamada, mühendislik mesleğinin bağımsızlığının güçlendirilmesi, bilimsel kararların ekonomik ve idari baskılardan uzak tutulması ve kamu yararının öncelikli hâle getirilmesi istendi.
"MÜCADELEMİZ DEVAM EDECEK"
81 ilde gerçekleştirilen ortak açıklamanın sonunda, mühendislerin talepleri karşılanıncaya kadar mücadelelerini sürdürecekleri mesajı verildi.
12 Kasım'ın mücadelenin sonu değil, yeni bir aşaması olduğu vurgulanarak bütün mühendisler ve vatandaşlar güvenli yapıların, sağlıklı kentlerin ve nitelikli mühendislik hizmetlerinin savunulmasına davet edildi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Mesleğimizi savunacağız! Emeğimizi savunacağız! Halkımızın yaşam hakkını savunacağız! Kamu yararını savunacağız! Bilimden, emekten ve mesleki sorumluluğumuzdan aldığımız güçle yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız!”
“TALEBİMİZ GELECEĞİMİZ! YAŞASIN ÖRGÜTLÜ MÜCADELEMİZ!”
