Zonguldak’ın Merkez ilçesine bağlı Meşrutiyet Mahallesi Sütliyen Sokak’ta 21 Ekim 2026 tarihinde meydana gelen bina çökmesinin ardından Zonguldak Akademik Odalar Birliği (ZAOB), kapsamlı bir basın açıklaması yayımladı.
Bir kişinin yaşamını yitirdiği, bir kişinin ise yaralandığı olay nedeniyle üzüntülerini bildiren Birlik, hayatını kaybeden vatandaşa rahmet, yaralıya acil şifalar diledi. Açıklamada, arama kurtarma çalışmalarında görev alan ekiplere de teşekkür edildi.
ZAOB, yaşanan olayın yalnızca bir binanın çökmesi olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, facianın kent güvenliği, yapı denetimi ve risklerin önceden belirlenmesi konularının önemini bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.
ZONGULDAK’IN RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Açıklamada, Zonguldak’ın coğrafi özellikleri ve mevcut yapı stokunun kent güvenliği açısından birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Kentin dik topoğrafyası, eğimli arazileri, heyelan riski ve yaşlanan binalarına dikkat çekilirken, madencilik faaliyetlerinin zemin üzerindeki olası etkilerinin de göz ardı edilmemesi gerektiği kaydedildi.
Birlik, kent güvenliğinin yalnızca felaketlerin ardından alınan önlemlerle sağlanamayacağını ifade etti. Risklerin önceden belirlenmesi, bilimsel verilerle değerlendirilmesi ve mühendislik ilkeleri doğrultusunda gerekli tedbirlerin alınması gerektiği vurgulandı.
Benzer olayların tekrar yaşanmaması için ilgili kurumların birlikte hareket etmesini isteyen ZAOB, acilen değerlendirilmesi gereken altı başlığı kamuoyuyla paylaştı.
1. ÇÖKMENİN NEDENİ BİLİMSEL İNCELEMEYLE BELİRLENMELİ
ZAOB, bina çökmesinin nedeninin tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini bildirdi. Olası yıkım çalışmalarının, zemin koşullarının ve olayda etkisi bulunabilecek kusur ya da ihmallerin bağımsız ve bilimsel incelemelerle ortaya konulması istendi.
Açıklamada, sorumlulukların teknik incelemeler ve hukuki süreç sonucunda belirlenmesi gerektiğine dikkat çekildi. Hukuki süreç tamamlanmadan herhangi bir kişi ya da kurumun peşinen suçlanmaması gerektiği de vurgulandı.
2. RİSKLİ BÖLGELERDE KAPSAMLI TARAMA YAPILMALI
Birlik, eski yapıların ve bitişik nizam binaların yoğun olarak bulunduğu bölgeler ile zemin hareketi riski taşıyan alanlarda kapsamlı teknik incelemelerin başlatılmasını istedi.
Bu bölgelerdeki yapıların ve çevresel koşulların uzmanlar tarafından değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek, tespit edilecek risklere göre gerekli güvenlik önlemlerinin gecikmeden alınması çağrısında bulunuldu.
3. YIKIM VE KAZI ÇALIŞMALARINDA DENETİM ARTIRILMALI
İnşaat, kazı ve yıkım işlemlerinin çevredeki yapılara etkisinin çalışma başlamadan önce değerlendirilmesi gerektiğini belirten ZAOB, saha denetimlerinin güçlendirilmesini talep etti.
Özellikle komşu binaların güvenliğinin korunması açısından yetkin meslek mensuplarının sürece katılmasının önemine işaret edildi. Çalışmaların teknik esaslara uygun yürütülmesi ve çevre güvenliğinin sağlanması için etkin denetim yapılması gerektiği ifade edildi.
4. GÜNCEL RİSK HARİTALARI HAZIRLANMALI
ZAOB’un çağrısında, kent genelindeki risklerin bilimsel verilerle haritalandırılması da yer aldı. Üniversiteler, kamu kurumları ve meslek odalarının iş birliğiyle güncel risk haritalarının hazırlanması istendi.
İmar uygulamaları ve kent planlama kararlarında bu verilerin esas alınması gerektiği belirtilerek, yapılaşmaya ilişkin kararların kentin zemin koşulları ve mevcut riskleri dikkate alınarak verilmesinin önemine dikkat çekildi.
5. MESLEK ODALARIYLA KALICI İŞ BİRLİĞİ KURULMALI
Birlik, mimar ve mühendislerin teknik bilgi ve deneyiminin kent güvenliği açısından önemli bir kaynak olduğunu vurguladı.
Yerel yönetimler, kamu kurumları ve meslek odaları arasında kurumsallaşmış bir iş birliği mekanizması oluşturulması gerektiği kaydedildi. Kentin güvenliğine ilişkin değerlendirmelerde meslek odalarının uzmanlığından yararlanılması talep edildi.
6. KENTSEL DÖNÜŞÜMDE CAN GÜVENLİĞİ ESAS ALINMALI
Kentsel dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesi olarak görülmemesi gerektiğini belirten ZAOB, dönüşüm çalışmalarının temel amacının insan hayatını korumak olması gerektiğini ifade etti.
Açıklamada, kamu yararı ve bilimsel planlamanın dönüşüm süreçlerinin temel ilkeleri olarak kabul edilmesi istendi. Kentin afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi için can güvenliğini merkeze alan bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği vurgulandı.
KURUMLARA ORTAK SORUMLULUK ÇAĞRISI
ZAOB, güvenli kentlerin yalnızca sağlam duvarlarla değil; doğru planlama, nitelikli mühendislik, etkin denetim ve şeffaf yönetim anlayışıyla oluşturulabileceğini belirtti.
İlgili tüm kurumları ve yerel yönetimleri ortak sorumluluk bilinciyle hareket etmeye davet eden Birlik, yaşam hakkının korunması ve kamu yararının gözetilmesi için bilimsel ve mesleki sorumluluklarını üstlenmeye hazır olduğunu bildirdi.
