Faturada yer alan özellikle katı atık bedeli, atıksu bedeli ve çevre temizlik vergisi dikkat çekti.
İhbarnamede yer alan bilgilere göre, mesken abonesi olan bir vatandaşın bir aylık su tüketimi 22 metreküp olarak kayıtlara geçti. Bu kullanım karşılığında yalnızca su tüketim bedeli 327,60 TL olarak yansıtıldı. Ancak faturanın asıl yükünü, su tüketiminden çok ek kalemlerin oluşturduğu görüldü.
ASLAN PAYI KATI ATIK VE ATIKSU BEDELLERİNDE
Faturada;
- Katı Atık Bedeli: 242,00 TL
- Atıksu Bedeli: 220,00 TL
- Çevre Temizlik Vergisi: 66,00 TL
- KDV: 78,68 TL
olarak yer aldı. Tüm bu kalemlerle birlikte vatandaşın önüne çıkan toplam borç 959,28 TL oldu.
Faturayı inceleyen vatandaşlar, “22 metreküp su kullanan bir hanenin, su bedelinden neredeyse daha fazla katı atık ve atıksu bedeli ödemek zorunda bırakılmasının kabul edilemez olduğunu” ifade etti. Sosyal medyada paylaşılan görselde, “Katı atık taksi tutup gitse daha ucuz”, “Suyu boruyla gönderiyoruz, bedeli roketle mi geliyor?” şeklindeki notlar dikkat çekti.
BAKANLIK KILAVUZU NE DİYOR?
Tepkilerin merkezinde ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı “Evsel Katı Atık Tarifelerinin Belirlenmesine Yönelik Kılavuz” yer aldı. Kılavuzda açık şekilde, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11. maddesi hatırlatılarak şu ilkelere yer veriliyor:
- Evsel katı atık ücretleri tam maliyet esasına göre belirlenmek zorunda.
- Bu ücretler keyfi olarak belirlenemez.
- Toplanan katı atık paraları başka hizmetlerde kullanılamaz.
- Hizmet verilmiyorsa veya belgelenemiyorsa bedel tahsil edilemez.
- Gerçek maliyetin üzerinde ücret alınamaz.
Kılavuzda ayrıca, “Toplam maliyet belediyenin gerçek harcamaları üzerinden hesaplanır. Rastgele yuvarlama, siyasi karar ya da tahmini rakamlar esas alınamaz” ifadeleri yer alıyor.
VATANDAŞIN SORMA HAKKI VAR
Uzmanlar ve vatandaşlar, bu tür faturalar karşısında yurttaşların sorgulama hakkı bulunduğuna dikkat çekiyor. Vatandaşların belediyelere şu soruları sorması gerektiği ifade ediliyor:
- “Bu ücret hangi hizmet karşılığında alındı?”
- “Bu ay bu hizmet gerçekten verildi mi?”
- “Maliyet hesabı nerede, belgeleri nerede?”
“SU DEĞİL, GÜVENSİZLİK AKIYOR”
Devrek’te yaşanan bu fatura tartışması, belediyelerin evsel katı atık ve atıksu bedellerini nasıl belirlediği konusunu yeniden gündeme taşıdı. Vatandaşlar, artan hayat pahalılığı karşısında temel bir ihtiyaç olan suyun, ek bedellerle adeta “cezaya” dönüştürüldüğünü savundu.
