Düzenleme kapsamında taksici esnafı artık gerçek usulde vergilendirilecek. Bu değişiklikle birlikte taksi plakası sahiplerinin yüzde 45’e kadar varan oranlarda vergi ödeme yükümlülüğü ile karşı karşıya kalabileceği ifade edildi.
Taksi Mali Cihazı Zorunlu Olacak
Yeni sistemde taksilerde Taksi Mali Cihazı kullanılması zorunlu hale getirildi. Yeni taksi plakası alan ya da taksimetresini yenileyen esnaf bu cihazı araçlarına takmak zorunda olacak. Hâlihazırda plakası bulunan taksiciler için ise 1 Eylül tarihine kadar süre tanındı.
Taksimetre ile Taksi Mali Cihazı birbirine entegre şekilde çalışacak. Taksimetre, mali cihazdan bağımsız olarak çalışamayacak. Aynı şekilde mali cihaz da tek başına fiş ya da e-belge oluşturamayacak ve manuel giriş yapılamayacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte taksilerde harici ve bağımsız POS cihazı bulundurulmasına da izin verilmeyecek.
Konum Bilgisi Sistem Tarafından Kaydedilecek
Taksi Mali Cihazı, GPS üzerinden konum verisini alarak zaman bilgisiyle birlikte kayıt altına alacak. Ancak taksimetrede bulunan GPS sistemi üzerinden bu verilerin alınabilmesi durumunda mali cihazda ayrıca GPS özelliği bulunması zorunlu olmayacak.
Bu sistem sayesinde kartla ödeme yapan yolcuların hangi noktadan alınıp nereye bırakıldığı da kayıt altına alınabilecek.
Fiş Almayan Yolcuya Ceza
Yeni uygulamaya göre taksi yolculuğu sonunda müşterilerin taksici esnafından fiş ya da fatura talep etmesi zorunlu hale geldi. Fiş almadan araçtan inen müşterilere ise idari para cezası uygulanabilecek.
Giderler Vergiden Düşülebilecek
Taksicilerin günlük giderleri çoğunlukla akaryakıtla sınırlı olurken, aylık giderler arasında araç bakımı ve plaka sahibi adına yasal sınırlar çerçevesinde yapılan yeme-içme harcamaları yer alıyor. Bu harcamaların gider olarak gösterilmesi ve vergiden düşülmesi mümkün olacak.
Ancak taksilerde yevmiye usulü çalışan ve primlerini kendileri ödeyen şoförlerin gelir vergisi gibi yükümlülüklerinin nasıl uygulanacağı konusunda henüz netlik bulunmuyor.
Vergi Hesabı Nasıl Yapılacak?
Düzenleme öncesinde özellikle yasa dışı şekilde kiralanan taksi plakalarında vergi oranlarının düşük olduğu ve çoğu zaman vergilerin plaka sahipleri tarafından karşılandığı biliniyordu.
Günlük ortalama 10 bin TL ciro yapan bir taksinin yaklaşık 2 bin TL KDV ödemesi oluştuğu ifade ediliyor. Günlük yakıt tüketimi sonrası yaklaşık 550 TL’lik KDV indirimi yapılabildiği, kalan tutarın ise kâr olarak yazılması nedeniyle gelir vergisinin yüksek çıktığı belirtiliyor.
Bu noktada plaka sahibi, şoför ve yasa dışı plaka kiralama sisteminin vergi düzeni içindeki konumu ise henüz netleşmiş değil.
Şoförler Vergi Mükellefi Olabilir
Sektörde konuşulan bir diğer ihtimal ise yevmiye ile çalışan taksi şoförlerinin de vergi mükellefi haline getirilmesi. Böyle bir uygulamanın hayata geçmesi durumunda sektörde şoför bulmanın zorlaşabileceği ve birçok plaka sahibinin araçlarını kendisinin çalıştırmak zorunda kalabileceği öngörülüyor.
Plaka Fiyatlarında Düşüş Beklentisi
Sektörde bir başka tartışma konusu ise taksi plakalarının değerinin düşüp düşmeyeceği. Plakaların önemli bir bölümünün miras yoluyla eşlere ve çocuklara geçtiği, bazı plaka sahiplerinin sürücü belgesi dahi bulunmadığı ifade ediliyor.
Ayrıca ticari araç kullanma yaş sınırının üzerinde olan kişilerin plaka sahibi olması veya yurt dışında yaşayan gurbetçilerin plaka sahipliği de dikkat çeken unsurlar arasında yer alıyor. Bu durumun, bazı plakaların satışa çıkarılmasına yol açabileceği ve arzın artmasıyla birlikte plaka fiyatlarında düşüş yaşanabileceği değerlendiriliyor.
Değişiklik Beklentisi Zayıf
Sivil toplum kuruluşlarının, taksi plakalarında gerçek usul yerine sabit oranlı hasılata dayalı vergi sistemi getirilmesi için devlet kurumlarıyla görüşmeler yaptığı bilinse de uygulamanın yürürlüğe girmiş olması nedeniyle kısa vadede değişiklik yapılmasının zor olduğu ifade ediliyor.
Taksiciler Vergi Oranının Düşmesini İstiyor
Taksi esnafı ise yüzde 1,5 oranında bir verginin ödenebilir olduğunu savunuyor. Esnaf, taksi satın alırken Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödendiğini, her gün akaryakıt alımında vergi verildiğini ve sektörün otomotiv, yedek parça, sigorta ve sanayi gibi birçok alanı ayakta tuttuğunu dile getiriyor.
Ayrıca yaklaşık 1 milyon kilometreye ulaşan ticari araçların ikinci el satışında değerinin ciddi şekilde düştüğünü belirten taksici esnafı, vergi yükünün hafifletilmesini talep ediyor.
