Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 20 Kasım’da yayımlanan “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026”, çocukların internet, telefon, sosyal medya ve dijital oyun alışkanlıklarının yanı sıra çevrim içi ortamlarda yaşadığı sorunları da ortaya koydu. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl 6-17 yaş grubuna genişletildi. Üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalık göstergeleri ise ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocuklar için araştırmaya dâhil edildi.
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, siber zorbalığın çocuklar arasındaki yaygınlığı oldu. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa uğradığını, yüzde 4,6’sı siber zorbalık yaptığını, yüzde 23,6’sı ise bu tür davranışlara tanıklık ettiğini bildirdi. Mağdur çocukların yüzde 73,3’ünün zorbalığı gerçekleştiren kişiyi günlük yaşamından tanıması, akran ilişkilerindeki sorunların dijital ortamlara da taşındığını gösterdi.
Siber zorbalığa maruz kalınan ortamların başında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları geldi. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları izledi. İnternet oyunlarının oranı yüzde 24,9, cep telefonu aramalarının yüzde 20,6, sohbet odalarının ise yüzde 16,3 oldu.
Zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 80,3’ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını belirtti. Yüzde 20,3’ü, kendileri hakkındaki incitici mesajların başkalarına gönderildiğini ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşıldığını bildirdi. Haklarında asılsız söylenti ve hikâyeler yayıldığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 15,8 olarak belirlendi.
Çocukların hedef alınma nedenlerine ilişkin değerlendirmelerinde davranış biçimleri ve dış görünüş öne çıktı. Siber zorbalığa uğrayanların yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini gerekçe olarak gördüğünü ifade etti. Ailesinin kökenini neden olarak belirtenlerin oranı yüzde 4,4, maddi durumunu belirtenlerin yüzde 2,4, engelini belirtenlerin ise yüzde 1,7 oldu.
Araştırma, siber zorbalıkla bağlantılı deneyimlerin okula devam üzerindeki etkisini de ele aldı. Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’i; zorbalığa uğrama, zorbalık yapma veya zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı. Bu gruptaki çocukların yüzde 7,8’i yaşadıklarının okula devamını etkilediğini belirtti. Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Çocukların dijital araçları kullanım oranları da yüksek seviyelere ulaştı. 6-17 yaş grubunda cep telefonu veya akıllı telefon kullananların oranı yüzde 80,1 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 89,8 olarak hesaplandı. Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4’ü düzenli kullanıcı olduğunu bildirdi.
Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i cihazını en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini söyledi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e çıktı. Küçük yaş grubunda telefon kullanımında oyun oynama, büyük yaş grubunda ise internette gezinme ilk sırada yer aldı.
İnternet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53’ü hafta içi, yüzde 63,4’ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçirdi.
TÜİK’in araştırması, çocukların dijital dünyada karşılaştığı tehlikeyi ortaya koydu. Türkiye’de 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet kullanırken, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldı. Zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 73,3’ü, bunu yapan kişinin yüz yüze tanıdığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 20 Kasım’da yayımlanan “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026”, çocukların internet, telefon, sosyal medya ve dijital oyun alışkanlıklarının yanı sıra çevrim içi ortamlarda yaşadığı sorunları da ortaya koydu. Önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırma, bu yıl 6-17 yaş grubuna genişletildi. Üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalık göstergeleri ise ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocuklar için araştırmaya dâhil edildi. TÜİK
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri, siber zorbalığın çocuklar arasındaki yaygınlığı oldu. 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa uğradığını, yüzde 4,6’sı siber zorbalık yaptığını, yüzde 23,6’sı ise bu tür davranışlara tanıklık ettiğini bildirdi. Mağdur çocukların yüzde 73,3’ünün zorbalığı gerçekleştiren kişiyi günlük yaşamından tanıması, akran ilişkilerindeki sorunların dijital ortamlara da taşındığını gösterdi.
Siber zorbalığa maruz kalınan ortamların başında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları geldi. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları izledi. İnternet oyunlarının oranı yüzde 24,9, cep telefonu aramalarının yüzde 20,6, sohbet odalarının ise yüzde 16,3 oldu.
Zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 80,3’ü kırıcı veya incitici mesajlarla karşılaştığını belirtti. Yüzde 20,3’ü, kendileri hakkındaki incitici mesajların başkalarına gönderildiğini ya da herkesin görebileceği şekilde paylaşıldığını bildirdi. Haklarında asılsız söylenti ve hikâyeler yayıldığını söyleyenlerin oranı ise yüzde 15,8 olarak belirlendi.
Çocukların hedef alınma nedenlerine ilişkin değerlendirmelerinde davranış biçimleri ve dış görünüş öne çıktı. Siber zorbalığa uğrayanların yüzde 60,4’ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1’i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini gerekçe olarak gördüğünü ifade etti. Ailesinin kökenini neden olarak belirtenlerin oranı yüzde 4,4, maddi durumunu belirtenlerin yüzde 2,4, engelini belirtenlerin ise yüzde 1,7 oldu.
Araştırma, siber zorbalıkla bağlantılı deneyimlerin okula devam üzerindeki etkisini de ele aldı. Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1’i; zorbalığa uğrama, zorbalık yapma veya zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı. Bu gruptaki çocukların yüzde 7,8’i yaşadıklarının okula devamını etkilediğini belirtti. Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarda yüzde 10,5 olarak kaydedildi.
Çocukların dijital araçları kullanım oranları da yüksek seviyelere ulaştı. 6-17 yaş grubunda cep telefonu veya akıllı telefon kullananların oranı yüzde 80,1 oldu. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 89,8 olarak hesaplandı. Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4’ü düzenli kullanıcı olduğunu bildirdi.
Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i cihazını en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini söyledi. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 iken 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e çıktı. Küçük yaş grubunda telefon kullanımında oyun oynama, büyük yaş grubunda ise internette gezinme ilk sırada yer aldı.
İnternet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53’ü hafta içi, yüzde 63,4’ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçirdi.