Çalışma hayatını doğrudan ilgilendiren bu artışlarla birlikte, ücretini zamanında ödemeyen, fazla mesai ücretini yatırmayan, mola ve izin hakkını kullandırmayan işverenlere uygulanacak yaptırımlar dikkat çekici seviyelere ulaştı. Ancak birçok çalışanın bu hak ve cezaların farkında olmadığı görülüyor.
İş Kanunu cezaları yüzde 25,49 arttı
Vergi ve harçlarda yeniden değerleme oranı yüzde 18,95 olarak belirlenirken, İş Kanunu kapsamındaki idari para cezaları yüzde 25,49 oranında artırıldı. Böylece işverenlerin kanuna aykırı her bir fiili için ödeyeceği cezalar 2026 yılı itibarıyla ciddi rakamlara yükseldi.
Ücreti geç ya da eksik ödeyen işverene aylık 2.734 TL ceza
Kanuna göre işçinin ücretinin kasten süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde, işçi başına her ay için uygulanan idari para cezası 2.179 TL’den 2.734 TL’ye çıkarıldı.
Aynı ceza, işçinin ücretini ve diğer alacaklarını banka aracılığıyla ödemeyen, asgari ücretin altında ücret veren işverenler için de uygulanıyor.
Bu cezanın altı özellikle çiziliyor:
Ceza devlete ödeniyor, işçinin cebine gitmiyor.
İşçi, ödenmeyen veya eksik ödenen ücretleri için 5 yıl içinde dava açabiliyor.
Ücreti ödenmeyen ya da eksik ödenen işçi, kıdem tazminatını alarak iş akdini haklı nedenle feshedebiliyor.
Usulsüz ücret kesintisine 9.944 TL
Kanun, işverene ayda en fazla iki günlük yevmiye tutarında ücret kesme cezası uygulama hakkı tanıyor. Ancak bu cezanın hangi hallerde uygulanacağı iş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde açıkça belirtilmek zorunda.
Kesinti yapılması halinde işçiye derhal ve gerekçesiyle birlikte bildirim yapılması gerekiyor.
Bu şartlara uymayan, kanuna aykırı ücret kesintisi yapan veya gerekçe bildirmeyen işverenlere 2026 yılında 9.944 TL idari para cezası uygulanıyor.
Fazla mesai ücretini ödememenin bedeli: 4.815 TL
İşçiye yaptığı fazla çalışmanın ücretini ödemeyen ya da fazla mesai karşılığı hak edilen serbest zamanı 6 ay içinde kullandırmayan işverene, bu durumdaki her işçi için 4.815 TL ceza kesiliyor.
Aynı ceza;
Yıllık iznin yasaya aykırı şekilde bölünmesi,
İşçiye yıllık izninin kullandırılmaması,
Yıllık izin ücretinin izne çıkmadan önce peşin ya da avans olarak ödenmemesi
hallerinde de uygulanıyor.
Kanuna göre işveren, yıllık izne çıkan işçiye izin süresine ait ücretini önceden ödemek zorunda. Bu hükme uyulmaması halinde işçi haklı fesih hakkını kullanabiliyor ve denetimlerde işverene 4.815 TL ceza kesiliyor.
Çalışma süresi ve mola ihlallerine 26.620 TL
İş Kanunu’na göre;
Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saat,
Günlük çalışma süresi 11 saati geçemiyor,
Gece çalışması 7,5 saati aşamıyor,
4 saatten kısa çalışmalarda 15 dakika,
4–7,5 saat arası çalışmalarda 30 dakika,
7,5 saatten fazla çalışmalarda en az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi gerekiyor.
Bu düzenlemelere uymayan, molaya izin vermeyen, gece ve çocuk işçi çalıştırma yasağını ihlal eden işverenlere her bir ihlal için 26.620 TL idari para cezası uygulanıyor.
Engelli ve eski hükümlü çalıştırmayanlara 37.749 TL
50 ve üzeri işçi çalıştıran iş yerlerinde;
Özel sektörde yüzde 3 engelli,
Kamuda yüzde 4 engelli ve yüzde 2 eski hükümlü
çalıştırma zorunluluğu bulunuyor.
Bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlere, çalıştırılmayan her engelli veya eski hükümlü için, her ay 37.749 TL ceza kesiliyor.
Uzmanlar uyarıyor
Uzmanlar, artan cezalarla birlikte işverenlerin mevzuata uyum konusunda daha dikkatli olması gerektiğini vurgularken, çalışanların da haklarını bilmelerinin hayati önem taşıdığını belirtiyor. İş Kanunu’na aykırı uygulamaların hem ağır para cezalarına hem de işverenler açısından ciddi hukuki sonuçlara yol açabileceği ifade ediliyor.
