ERKEKLERDE AKCİĞER, KADINLARDA MEME KANSERİ İLK SIRADA
Türkiye’de 2024 yılında tahmin edilen yeni kanser vakalarının 133 bin 688’ini erkekler, 102 bin 261’ini ise kadınlar oluşturdu.
Erkeklerde en sık görülen kanser türü akciğer kanseri olurken, kadınlarda meme kanseri ilk sırada yer aldı. Türkiye genelinde ise 37 bin 846 yeni vakayla akciğer kanseri en sık görülen kanser türü oldu.
Kanser türlerine göre yeni vaka sayıları şöyle sıralandı:
- Akciğer kanseri: 37 bin 846
- Meme kanseri: 25 bin 80
- Kolorektal kanser: 21 bin 172
- Prostat kanseri: 18 bin 749
- Tiroid kanseri: 18 bin 291
- Mesane kanseri: 13 bin 771
- Mide kanseri: 12 bin 914
Akciğer kanseri, 31 bin 674 yaşam kaybıyla kansere bağlı ölümlerde de açık ara ilk sırada yer aldı.
DÜNYADA 20,6 MİLYON YENİ VAKA
GLOBOCAN 2024 verilerine göre dünya genelinde bir yılda yaklaşık 20,6 milyon kişiye kanser tanısı konuldu, 9,8 milyon kişi ise kanser nedeniyle yaşamını kaybetti.
Mevcut demografik eğilimlerin devam etmesi halinde dünya genelindeki yıllık yeni kanser vakası sayısının 2050 yılında 34,4 milyona ulaşabileceği tahmin edildi. Bu rakam 2024’e göre yaklaşık yüzde 67 artış anlamına geliyor.
KANSER YÜKÜNDE YAŞLANAN NÜFUS ETKİLİ
Uzmanlar, kanser vakalarındaki toplam artışta nüfusun büyümesi ve yaşlanmasının önemli rol oynadığına dikkat çekiyor.
Tütün kullanımı, kanserle ilişkili enfeksiyonlar, aşırı kilo, fiziksel hareketsizlik ve alkol tüketimi de önlenebilir risk faktörleri arasında gösteriliyor. IARC, bu risk faktörleriyle etkin mücadele edilmesinin milyonlarca kanser vakasının önlenmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
ÜÇ KANSER TÜRÜ İÇİN ÜCRETSİZ TARAMA
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve Aile Sağlığı Merkezleri aracılığıyla meme, rahim ağzı ve kolorektal kanser için ücretsiz tarama programları yürütülüyor.
Meme kanseri: 40-69 yaş arasındaki kadınlara 2 yılda bir mamografi çekiliyor.
Rahim ağzı kanseri: 30-65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA ve/veya smear testi uygulanıyor.
Kolorektal kanser: 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere 2 yılda bir gaitada gizli kan testi uygulanırken, 10 yılda bir kolonoskopi yapılması öneriliyor.
ERKEN TEŞHİ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Sağlık Bakanlığı verilerine göre KETEM’lerde kanser konusunda eğitim ve farkındalık çalışmalarının yanı sıra hedef yaş gruplarına ücretsiz taramalar gerçekleştiriliyor. Türkiye genelinde 2024 itibarıyla 423 KETEM hizmet verdi.
Uzmanlar, kişilerin yaşlarına ve risk durumlarına uygun kanser taramalarını aksatmaması, tütün ürünlerinden uzak durması, sağlıklı vücut ağırlığını koruması ve düzenli fiziksel aktivite yapmasının kanserle mücadelede önemli olduğuna dikkat çekiyor.
NOT: Kamuoyunda zaman zaman “GLOBOCAN 2026” olarak adlandırılan çalışma, 2026 yılında yayımlanmasına rağmen 2024 yılına ait kanser tahminlerini içeriyor. IARC’ın güncel veri sürümü GLOBOCAN 2024 olarak geçiyor.
